KARL MARX HET KAPITAAL PDF

Meer informatie is beschikbaar in onze privacy- en cookieverklaring. Ook de milieubeweging heeft inmiddels Marx ontdekt. Zou de Duitse filosoof, als hij vandaag leefde, marcheren op klimaatmarsen en kolenmijnen platleggen? Jaap Tielbeke beeld Dick Tuinder.

Author:Zolosida Taunris
Country:Mali
Language:English (Spanish)
Genre:Politics
Published (Last):2 September 2005
Pages:422
PDF File Size:6.57 Mb
ePub File Size:16.2 Mb
ISBN:511-3-48459-145-2
Downloads:66957
Price:Free* [*Free Regsitration Required]
Uploader:Junos



Meer informatie is beschikbaar in onze privacy- en cookieverklaring. Ook de milieubeweging heeft inmiddels Marx ontdekt. Zou de Duitse filosoof, als hij vandaag leefde, marcheren op klimaatmarsen en kolenmijnen platleggen?

Jaap Tielbeke beeld Dick Tuinder. Zelfs een hele samenleving, een natie of alle samenlevingen uit hetzelfde tijdperk bij elkaar zijn geen eigenaars van de aarde. Vraag een willekeurig persoon welke kleur hij of zij associeert met Karl Marx en je krijgt hoogstwaarschijnlijk als antwoord: rood. Het rood van de communistische vlag, de kleur van de roos van de pvda en de tomaat van de SP. In doorwrochte filosofische studies analyseerde hij hoe de arbeiders worden uitgebuit door het kapitaal en in politieke manifesten schetste hij hoe een communistische samenleving eruit moest zien - een taak die na zijn dood in werd voortgezet door dogmatische dictators als Mao en Stalin.

Door de associatie met deze tirannieke regimes raakte Marx in de westerse wereld een tijdlang in ongenade: iemand die de intellectuele legitimatie bood voor zulke moorddadige dictaturen verdiende het verdomhoekje.

Maar zeker nu een nieuwe generatie is opgegroeid in een wereld zonder IJzeren Gordijn lijkt er sprake van een heuse Marx-revival. Die opleving blijft niet beperkt tot de academia, ook populaire politici als Jeremy Corbyn en Yanis Varoufakis verklaren zonder schroom dat ze zich laten inspireren door de man achter Das Kapital. Bij de viering van zijn tweehonderdste geboortedag verschijnen er talloze stukken over de lessen die we van Marx kunnen leren.

Gaan de arbeiders van de wereld zich dan eindelijk verenigen? Zullen de rode vlaggen weer wapperen? Of hebben die vlaggen wellicht een andere kleur? Groen, bijvoorbeeld. Het groen van de natuur, de kleur van de partij van Jesse Klaver en het logo van Greenpeace.

Want ook de milieubeweging heeft Marx ontdekt. Nu de aarde almaar verder opwarmt en politici krachteloos blijven toekijken, grijpen radicale klimaatactivisten naar de marxistische lectuur. Dit probleem laat zich niet oplossen met wat losse maatregelen, snappen ze, het is een symptoom van een economisch systeem dat inherent destructief is. Wie aandachtig leest treft in zijn geschriften bovendien genoeg passages aan die verklappen dat Marx altijd al doordrongen was van de ecologische problematiek.

En dat terwijl hij jarenlang werd beschouwd als een antropocentrische techno-optimist die de menselijke heerschappij over de natuur toejuicht. Een hardnekkig misverstand, meent John Bellamy Foster, socioloog aan de Universiteit van Oregon en hoofdredacteur van Monthly Review, een onafhankelijk marxistisch tijdschrift waarin regelmatig stukken verschijnen over klimaat en kapitaal. Dat is ook cruciaal in de ecologische wetenschap. Nee, volgens hem is Marx altijd al een denker geweest die oog had voor de verstoorde ecologische verhouding die het kapitalisme met zich meebrengt.

Hij liet niet alleen zien hoe de arbeider vervreemd raakt van zijn werk, maar ook hoe de mens vervreemd raakt van de natuur. Verplichte kost dus voor iedereen die zich druk maakt om het milieu, vindt Foster, zeker omdat Marx de blinde vlekken van het klassiek-groene gedachtegoed blootlegt.

Dat het fysieke en geestelijke leven van de mens verbonden is met de natuur, betekent simpelweg dat de natuur verbonden is met zichzelf, want de mens is onderdeel van de natuur. Voor Henry David Thoreau, een schrijver die binnen de milieubeweging op handen wordt gedragen, is de natuur iets magisch: een sublieme kracht waarvoor je ontzag dient te hebben. Ze betogen dat we een nieuw moreel kompas nodig hebben, een ander filosofisch wereldbeeld.

Het bovenstaande citaat uit de Economische en filosofische manuscripten is daar bewijs van. En zo zijn er nog een aantal paragrafen te vinden waarin hij benadrukt dat de mens constant in verbinding staat met de natuur. Volgens Marx vindt dat proces niet enkel plaats binnen een organisme, maar ook binnen de natuur als geheel. In gewone mensentaal: het kapitalisme pleegt roofbouw op de planeet. Moore, hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Binghamton, in een Skype-interview.

Sommige van deze fenomenen zijn misschien onwenselijk — denk aan de atoombom — maar dat plaatst ze nog niet buiten de natuur. Marx had dat begrepen. De groene beweging heeft haar eigen heilige object: de Natuur. Onderwerping van de natuurkrachten, machinerie, toepassing van de scheikunde op de industrie en landbouw, stoomvaart, spoorwegen, elektrische telegrafie, ontginning van hele werelddelen, het bevaarbaar maken van rivieren, hele bevolkingen uit de grond stampen — welke vroegere eeuw kon bevroeden dat zulke productiekrachten in de schoot van de maatschappelijke arbeid sluimerden?

Lang niet iedereen leest Marx direct als een bondgenoot van de groene beweging. Gek is dat niet, als je kijkt naar dit soort passages uit Het communistisch manifest.

Het onderwerpen van de natuur door de mens? De cultivering van volledige werelddelen? En de ophemeling van moderne technologie?

Dat is toch niet bepaald de taal van een milieuvriend. Daar komt bij dat de Sovjet-Unie, de poging om het communisme in de praktijk te brengen, allesbehalve een ecologisch paradijs was.

Zeker onder Stalin werden vervuilende fabrieken uit de grond gestampt, ging oerbos tegen de vlakte voor grootschalige infrastructurele projecten en sijpelden giftige stoffen in de rivieren. En een foutje valt te repareren. Dat is precies wat Morton probeert te doen in zijn boek Human Kind. Al is dat ongrijpbare ongetwijfeld deel van zijn aantrekkingskracht. Dat is niet alleen aan mensen voorbehouden. Dat geldt evengoed voor katten en honden — zelfs voor torren! Toch lijkt het erop alsof Marx zelf deze implicaties niet helemaal door had, gelooft Morton.

Maar dat menselijke exceptionalisme is totaal overbodig. Waarom zouden we moeten bewijzen dat bijen zich ook dingen kunnen inbeelden? Kun jij bewijzen dat ik me dingen inbeeld? Het moge duidelijk zijn dat Morton geen starre marxist is.

Hij is niet bang om Marx door elkaar te schudden, de bruikbare elementen eruit te pikken en in te passen in zijn zelf gefabriceerde filosofische raamwerk. Dat is nogal een contrast met John Bellamy Foster, die aan de hand van een nauwkeurige lezing van de oorspronkelijke teksten wil aantonen dat de beschermheilige van de arbeidersbeweging ook een ecologist avant-la-lettre is. Als het kapitalisme eenmaal omver was geworpen, zou het evenwicht in het metabolisme weliswaar hersteld worden, maar de strijd voor een beter milieu was niet de voornaamste inzet van de communistische revolutie.

En hoewel in de jaren zestig en zeventig een aantal academici de groene kant van Marx hadden opgemerkt, bleef hun bijdrage marginaal. Vanuit de milieubeweging was er weinig interesse voor dit soort analyses, ze richtte zich liever op natuurbescherming in plaats van kapitalismekritiek.

Het is een teken dat de ecologische implicaties van zijn werk niet goed werden begrepen. Alle vooruitgang in kapitalistische landbouw is een vooruitgang in de kunst van het beroven van niet alleen de arbeider, maar ook de bodem. Net als iedere filosoof was Marx een kind van zijn tijd, die zijn kritische licht liet schijnen op de problemen die op dat moment speelden.

Van het broeikaseffect of de zesde uitstervingsgolf had nog niemand gehoord en het verbranden van kolen was vooral vervelend vanwege de luchtvervuiling in grote steden. Marx volgde de ontwikkelingen in de natuurwetenschappen op de voet. Hoewel deze Liebig de geschiedenisboeken in zou gaan als de uitvinder van kunstmest maakte hij zich grote zorgen over de gevolgen van het onmatige gebruik van zijn uitvinding. De bodem dreigde uitgeput te raken. Een belangrijke oorzaak daarvan was de scheiding tussen stad en platteland: de voedingsstoffen die aan de landbouwgrond werden onttrokken, werden geconsumeerd in de stad.

Terwijl menselijke uitwerpselen in Londen in de Theems dreven, werd guano gedroogde vogelpoep vanuit Peru naar het Engelse platteland verscheept om de akkers vruchtbaar te houden. Een teken dat de natuurlijke kringloop was verbroken, concludeerde Liebig. Wie met die bril naar de hedendaagse ecologische problematiek kijkt, kan meer van dat soort voorbeelden ontwaren. We verbranden plantenresten die miljoenen jaren lagen opgeslagen in de aardbodem en dreigen zo een klimatologische catastrofe te veroorzaken.

De destructieve effecten van het kapitalisme zijn aan het begin van de 21ste eeuw misschien nog wel zichtbaarder dan in de tijd van Marx. Onze soort zou zijn uitgegroeid tot een geologische kracht, waardoor de mens de planeet eigenhandig een nieuw tijdperk binnen heeft geloodst.

Een misleidend frame, zegt socioloog Jason Moore, want de ware schuldigen blijven op die manier buiten schot. De 42 rijkste mensen op aarde hebben meer welvaart dan de armste 3,7 miljard. We weten wie verantwoordelijk zijn, we weten zelfs hoe ze heten en waar ze wonen.

Praten over het Antropoceen verhult dat. Juist de onstilbare honger naar meer kapitaal zorgt ervoor dat oerwoud verdwijnt, plastic soep in de oceaan drijft en de poolkappen smelten.

Dat is niet alleen simplistisch, het werkt ook nog eens averechts. Om met Einstein te spreken: het denken dat dit probleem heeft veroorzaakt gaat het niet oplossen.

Misschien is die leuze nog wel het beste bewijs dat het ecomarxistische geluid een steeds bredere weerklank krijgt. Niet dat al die actievoerders bekend zijn met het werk van John Bellamy Foster, laat staan dat ze zelf Das Kapital hebben uitgeplozen, maar ze delen het inzicht dat het huidige sociaal-economische stelsel de oorzaak is van de ontwrichting van het klimaat.

Wat begon als een academische exercitie krijgt inmiddels steeds meer navolging in de praktijk. Door iemand als Naomi Klein, het boegbeeld van de radicale klimaatbeweging, heeft ook het brede publiek kennisgemaakt met de kern van de ecomarxistische boodschap: dit is een strijd van climate versus capitalism.

Misschien gaat het nog niet snel genoeg, maar er begint wel degelijk een besef te dagen dat we met de kapitalistische logica moeten breken. Ook in Nederland lijkt er langzaam een rood-groene alliantie te ontstaan. Een organisatie als Milieudefensie zoekt de samenwerking met vakbonden om zij aan zij te strijden voor klimaatrechtvaardigheid.

De politieke partijen op links vinden dat de gewone belastingbetaler niet de dupe mag worden van de energietransitie; de vervuilende multinationals moeten de rekening maar betalen.

Maar er zijn wel degelijk een aantal zaken waarover de groene marxisten het eens zijn. Zo moet er een einde worden gemaakt aan de ongebreidelde vrijhandel, willen ze dat de energievoorziening zo veel mogelijk gedecentraliseerd of genationaliseerd wordt en is er een grote rol weggelegd voor de commons, het gemeengoed. Voor de machthebbers klinkt dat vast als communisme en ik geef ze geen ongelijk. Zo ging het bij de val van het Romeinse Rijk door de mini-ijstijd en het einde van het middeleeuws klimaatoptimum betekende ook het einde van het feodale stelsel in Europa.

En dan te bedenken dat de klimaatverandering die we in deze eeuw gaan meemaken van een nog veel grotere orde is. Business as usual is geen optie meer, maar de toekomst hangt af van de keuzes die we nu maken.

Zou Marx, als hij vandaag leefde, marcheren op klimaatmarsen en kolenmijnen platleggen? Was hij werkelijk de groene visionair die sommige ecomarxisten nu van hem maken?

LESLEY LOKKO PDF

Het kapitaal Deel 1

Goodreads helps you keep track of books you want to read. Want to Read saving…. Want to Read Currently Reading Read. Other editions. Enlarge cover. Error rating book. Refresh and try again.

LAST TEMPTATION CHRIST NIKOS KAZANTZAKIS PDF

Gaan de groene vlaggen wapperen?

Das Kapital , also called Capital. While Marx did not live to publish the planned second and third parts, they were both completed from his notes and published after his death by his colleague Friedrich Engels. Das Kapital is the most cited book in the social sciences published before In Das Kapital , Marx proposes that the motivating force of capitalism is in the exploitation of labor , whose unpaid work is the ultimate source of surplus value. The owner of the means of production is able to claim the right to this surplus value because he or she is legally protected by the ruling regime through property rights and the legally established distribution of shares which are by law be distributed only to company owners and their board members. The historical section shows how these rights were acquired in the first place chiefly through plunder and conquest and the activity of the merchant and "middle-man". In producing capital produced goods , the workers continually reproduce the economic conditions by which they labour.

JEAN BAUDRILLARD TRANSPARENCY OF EVIL PDF

File:WLANL - mchangsp - Karl Marx Het Kapitaal.jpg

.

Related Articles